15 49.0138 8.38624 1 1 4049 1 http://www.notespomyslow.pl 300 0

Podwójne kodowanie, czyli jak obrazy dodają słowom skrzydeł…

Odkrywamy świat na nowo

Ostatnimi czasy sporo mówi się o myśleniu wizualnym. Bardzo popularne stają się pojęcia sketchnoting (robienie notatek wizualnych dla siebie, najczęściej na małych formatach) czy graphic recording (notatki wizualne wykonywane podczas spotkań lub konferencji, bardzo wielko-formatowe).

Generalnie szeroko pojęty świat edukacyjny i biznesowy odkrył, że połączenie słów z obrazami daje super efekty – bardziej angażuje słuchacza, pomaga więcej zapamiętywać i ułatwia późniejsze przypominanie sobie potrzebnych informacji. A jeszcze jak obrazki są rysowane ręcznie albo powstają na oczach słuchacza, to w ogóle najlepiej na świecie.

A wiecie, że teoria, która stoi u podstaw myślenia wizualnego – tzw. Podwójne kodowanie (Dual coding) wcale nie jest taka “nowa”? Mówimy o roku 1986, kiedy zaczyna się nasza opowieść…


Podwójne kodowanie (Dual Coding)

Głównym bohaterem będzie dzisiaj Allan Paivio. To on na podstawie swoich badań i obserwacji wysnuł tezę, że wszystkie wizualne bodźce, które docierają do naszego mózgu, kodowane są podwójnie. Po pierwsze, w naszym umyśle pojawia się obraz danej rzeczy czy pojęcia (no bo obraz mamy przecież przed sobą), ale jednocześnie nasz umysł łączy ten obraz z jego odpowiednikiem z naszego języka, czyli szuka odpowiedniego słowa, aby obraz nazwać.

Słowa, czy w ogóle język, mają swój kanał kodowania, obrazy mają swój. Jeśli z premedytacją połączymy słowa z obrazami, to korzyści jeszcze bardziej rosną, taki trochę procent składany.

Kombinacja słów oraz obrazów sprawia, że mamy do dyspozycji nie tylko dwa kanały kodowania, ale również dwa osobne kanały “odzyskiwania” informacji w późniejszym czasie, czyli po prostu o wiele łatwiej jest nam sobie coś przypomnieć.

Przykładowo. Siedzimy sobie na jakimś szkoleniu i słuchamy o ważnym procesie. Nawet jeśli kilka tygodni później nie pamiętamy tekstu, czy dokładnie tego, co mówił trener, w głowie został nam ślad obrazu, np.jakiegoś rozrysowanego diagramu. Przypominając sobie ten obraz, będziemy w stanie dojść do tego, o czym mówił trener. Łatwiej będzie nam zrekonstruować treść. To tak w bardzo dużym uproszczeniu, bo procesy zapamiętywania i przypominania sobie informacji są o wiele bardziej złożone. Wiecie już jednak, w jaki sposób pomaga w nich podwójne kodowanie.


Co jeszcze daje połączenie rysunków z tekstem?

Powoduje, że wszystko staje się bardziej konkretne. Nawet abstrakcyjne pojęcia jak ” przyjaźń”, ” współpraca” czy ” konflikt” stają się dzięki obrazom bardziej namacalne. Angażując się w proces wyrażania takich pojęć za pomocą obrazków i ikon sprawiamy, że stają się one dla nas konkretne, co ponownie pomaga szybciej i lepiej je zapamiętywać.

Na tym w dużej mierze opiera się wspomniany już wcześniej sketchnoting. Robiąc notatki z książki czy wykładu, wpleć w swój tekst proste ikony, połącz ze sobą różne pomysły za pomocą strzałek, wyodrębnij ważne informacje przy pomocy kolorów czy ramek a zwiększysz swoje szanse na przeniesienie ich do pamięci długotrwałej.

Czy wspominałam już, że wtedy również lepiej wszystko zrozumiesz? Dlaczego? Bo robiąc takie wizualne notatki będziesz musiał porządkować usłyszane czy przeczytane informacje, przetwarzać je po swojemu i wiązać z tym, co już dobrze znasz.


Czy z myśleniem wizualnym można przesadzić?

Pewnie, że tak. Jak z każdym aspektem nauki i uczenia się. Tutaj obowiązuje zasada “obraz obrazowi nie równy”. Nie wystarczy wrzucić do prezentacji czy swoich notatek jakichkolwiek obrazków. Obrazy, które się pojawią muszą konkretnie i bezpośrednio wiązać się z danym tematem i wspierać warstwę tekstową.

I tutaj dobra wiadomość, te obrazy mają mieć sens i łączyć się z tematem dla Ciebie. Gdzie tylko się da opieraj się na symbolach i skojarzeniach. Podpisuj swoje ikony jeśli mogą mieć więcej niż jedno znaczenie. Dzisiaj wiesz, co ci chodzi po głowie, ale za klika tygodni, przeglądając notatki, nie chcesz się zastanawiać “Co autor miał na myśli?”.

Dobra reguła dla początkujących – jeśli masz wątpliwość, w pierwszej kolejności zapisz tekst, nawet w formie krótkiego hasła, a ewentualnie potem uzupełnij go ikonami i rysunkami (zostaw sobie tylko trochę wolnego miejsca). Mówimy oczywiście cały czas o notatkach wizualnych. Jeśli chciałbyś zająć się graphic recordingiem, to przedstawiasz wszystko tak, aby miało sens dla słuchaczy. Tutaj trochę mniej działają twoje indywidualne skojarzenia. Idziemy bardziej w uniwersalne symbole i skojarzenia, ale nadal związane z omawianym przez prelegenta tematem.

Podsumowując krótkie rozważania o zbyt dużej ilości obrazkowego dobra – obrazki mają wspierać treść notatki, a nie służyć wyłącznie za dekorację.

Tutaj ciepły uśmiech w kierunku wszystkich twórców prezentacji i slajdów. Ta reguła dotyczy również was. Wiecie o czym mówię, prawda?


Czy podwójne kodowanie jest dobre tylko dla wzrokowców?

Na pewno słyszeliście o różnych stylach uczenia się, które dzielą nas uczniów na wzrokowców (do czego nota bene przyznaje się najwięcej z nas), słuchowców czy kinestetyków. Proponuje się nam, aby zgodnie ze swoim preferowanym stylem uczenia się wybierać materiały, z jakich podczas nauki korzystamy. Czy więc notatki wizualne będą dobre dla słuchowców czy kinestetyków? TAK.


O ile faktycznie wyróżnia się wiele różnych stylów nauki, to nigdy raczej nie będzie tak, że będziemy korzystać tylko z jednego z nich.  Jasne, że jeden styl będzie dominujący pod tym względem, że najbardziej go lubimy i może najczęściej wybieramy, ale w ogólnym rozrachunku zawsze będziemy korzystać z miksu różnych stylów i jak się okazuje to jest właśnie najbardziej korzystne dla nas rozwiązanie.

Podwójne kodowanie, czy stojące za nim myślenie wizualne, będzie zatem w tym całym miksie działało na korzyść większości z nas. Słucham wykładu, słucham audiobooka, słucham kursu online albo czytam książkę (słuchowcy). Siedzę z kartką papieru i długopisem robiąc notatki (kinestetycy). Notatki wzbogacam ikonami i drobnymi rysunkami (wzrokowcy).


To jak? Kodujemy? Podwójnie?

UDOSTĘPNIJ:
POPRZEDNI WPIS
Blended Learning – zrób to sam
NASTĘPNY WPIS
Jedna nietypowa rada, która pomoże Ci zaoszczędzić czas

Uwielbiam ciastka i inne słodycze więc mój blog również wykorzystuje ciasteczkowe pliki (tzw. cookies). Korzystając ze strony notespomyslow.pl wyrażasz na to zgodę. Szczegóły

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki

Zamknij